“Je hoeft je geen zorgen te maken over de invoering van het digitale productpaspoort.

De bouwsector staat voor een radicale digitale transformatie die grote gevolgen zal hebben voor leveranciers en groothandelaren van bouwmaterialen. De aangekondigde invoering van een Europees digitaal productpaspoort (EU-DPP) bijvoorbeeld veroorzaakt paniek in verschillende sectoren. Het slaat nergens op,” zegt expert Hans de Gier. Er is nog te veel onduidelijkheid over wanneer het EU-DPP van kracht wordt, op welke producten het van toepassing zal zijn en welke eisen het precies zal stellen.

De Gier is oprichter en CEO van SyncForce, een Nederlands bedrijf dat fabrikanten helpt hun portfolio van nieuwe en veranderende producten te beheren. Het gaat om het beheren van productgegevens in digitale systemen, zodat ze kunnen worden gebruikt in verschillende toepassingen, zowel extern als intern. Denk aan fysische of chemische specificaties, herkomst, houdbaarheid, prijsinformatie, certificering, aansprakelijkheid en logistiek. Tegelijkertijd moeten de gegevens uitwisselbaar zijn tussen verschillende systemen en goed beveiligd zijn.

Volgens De Gier wordt de huidige paniek rond de EU RPL veroorzaakt door meer dan 200 IT-bedrijven die proberen munt te slaan uit de hype. Ze bieden bijvoorbeeld websites met productgegevens, op blockchain gebaseerde tracering van de toeleveringsketen of zogenaamde digitale tweelingen om de authenticiteit van een merkproduct te verifiëren.

Er zijn dus verschillende alternatieven, maar geen van deze “paspoorten” is een officiële PPD van de EU. Ze zijn nog in ontwikkeling en zullen een officiële rol spelen in verschillende EU-verordeningen, zoals de verordening inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten (ESPR, Verordening (EU) 2024/1781), de batterijverordening (Verordening (EU) 2023/1542) en de onlangs herziene verordening inzake bouwproducten (CPR, Verordening (EU) 2024/3110).

Daarnaast hebben grote Europese consortia invloed op de ontwikkeling van het digitale productpaspoort, zoals Battery Pass (dat zich richt op de traceerbaarheid van batterijen voor elektrische voertuigen en industriële toepassingen) en CIRPASS (dat werkt aan een industrieoverschrijdend gegevensmodel voor onder andere textiel, elektronica en batterijen). Deze consortia, vaak gefinancierd door de EU, ontwikkelen standaarden, gegevensstructuren en prototypes in lijn met toekomstige wetgeving.

Al deze initiatieven onderstrepen de behoefte aan gestandaardiseerde gegevens, maar de verplichting om een Europese RPL te hebben geldt niet voor alle producten. Bovendien is het nog lang niet duidelijk wanneer deze verplichting officieel van kracht wordt. Het Europese regelgevingsproces is complex en elk ontwerp leidt tot nieuwe wijzigingen en nieuwe vrijstellingen. Het beste advies dat we kunnen geven is afwachten.

Een van de concrete veranderingen waarmee leveranciers en retailers in de nabije toekomst te maken krijgen, is de overstap van traditionele barcodes naar QR-codes – GS1’s Project Sunrise. Deze verandering zal tegen 2027 grotendeels zijn doorgevoerd en zal een verstrekkende impact hebben op de manier waarop producten worden getraceerd.

De Gier legt uit: “De overstap naar QR-codes maakt de interactie met producten veel efficiënter en gebruiksvriendelijker. Deze overstap heeft vooral voordelen voor producten die veel interactie met de klant vereisen, zoals verwarmingssystemen of andere technische bouwproducten. Klanten kunnen gemakkelijk meer informatie over het product krijgen, onderdelen bestellen of informatie aanvragen via de QR-code, wat de klanttevredenheid en -loyaliteit verbetert.

De introductie van QR-codes zal echter niet van de ene op de andere dag gebeuren. Het zal nauwe coördinatie vereisen tussen fabrikanten, groothandelaren en detailhandelaren, die nieuwe lezers en software zullen moeten aanschaffen. Er zal daarom waarschijnlijk een overgangsperiode zijn waarin barcodes en QR-codes naast elkaar zullen bestaan.

De Gier gelooft dat fabrikanten dankzij dit soort initiatieven in de toekomst directer contact kunnen leggen met klanten. “Ze kunnen rechtstreeks met de eindklant werken, wat de rol van de groothandel zou kunnen veranderen,” zegt hij. “We hebben dit al gezien met de komst van e-commerce in de detailhandel, toen merken hun eigen online winkels begonnen te openen.

De Gier gelooft echter dat retailers in de toekomst een belangrijke rol zullen spelen, vooral als ze zich aanpassen aan digitale ontwikkelingen. “Ze kunnen hun positie behouden door hun digitale aanbod te verbeteren, bijvoorbeeld door meer informatie en digitale tools aan te bieden via online platforms, vooral voor huismerk-/privémerkproducten.

Naast technologische ontwikkelingen moeten leveranciers en retailers zich ook aanpassen aan strengere wet- en regelgeving, met name op het gebied van duurzaamheid. Een voorbeeld hiervan is de verwachte Verordening verpakking en verpakkingsafval (PPWR): “Deze heeft een enorme impact op de manier waarop bedrijven verpakkingsgegevens moeten beheren en rapporteren. De verordening vereist dat bedrijven een administratie bijhouden van hun verpakkingsmaterialen en zorgen voor transparantie, wat gepaard gaat met hoge administratieve lasten.

“Het beheren van verpakkingsgegevens is niet alleen een kwestie van voldoen aan wetgeving,” zegt De Gier. “Het is ook essentieel voor bedrijven die veel belang hechten aan duurzame ontwikkeling. ESG-rapportage wordt steeds belangrijker en bedrijven moeten hun verpakkingsgegevens nauwkeurig kunnen communiceren. Bedrijven die de duurzaamheid van hun producten niet adequaat kunnen presenteren, zullen in de toekomst waarschijnlijk problemen krijgen,” voegt De Gier toe.

De integratie van kunstmatige intelligentie (AI) in productinformatiebeheer is een belangrijke trend. “Veel huidige systemen, zoals GS1 en ETIM, slaan productgegevens op een gestructureerde manier op, maar zijn niet erg interoperabel tussen verschillende systemen en industrieën”, legt De Gier uit. “AI kan helpen deze kloof te overbruggen door gegevens tussen systemen te vertalen, wat kan leiden tot een betere samenwerking tussen leveranciers, groothandelaren en retailers. AI maakt het ook makkelijker om duurzaamheidsgegevens te delen op een manier die iedereen begrijpt.

De toekomst van de bouwmaterialenindustrie is digitaal en duurzaam. Leveranciers en groothandelaren moeten zich voorbereiden op technologische veranderingen en veranderingen in de regelgeving. Van de introductie van QR-codes voor productinteractie en -traceerbaarheid tot naleving van strengere duurzaamheidsvoorschriften: de industrie staat voor grote uitdagingen. De Gier wijst er echter op dat elke uitdaging ook kansen biedt: “Bedrijven die investeren in de juiste systemen en technologieën kunnen hun concurrentiepositie versterken en zich beter voorbereiden op de toekomst.

Leveranciers en groothandelaren die gebruik weten te maken van technologie en duurzaamheid zullen niet alleen voldoen aan wet- en regelgeving, maar zullen ook een solide basis leggen voor een duurzame en klantgerichte toekomst in de bouwsector.

Meer informatie is te vinden op de website van SyncForce.